Çeşme ve Karaburun'da korunaklı koylar

Çeşme yarımadası rüzgâra alışkındır — sörfçülerin buraya gelmesinin sebebi denizcilerin buradan çekinmesinin sebebiyle aynı. Peki bu kıyıda gerçekten kapalı koy var mı?

Çeşme, Karaburun ve İzmir körfezi çevresindeki 25 demirleme yerinin tamamı için 16 yöne ışın gönderip rüzgârın engelsiz kat ettiği mesafeyi (fetch) hesapladık. Cevap ikili: bölge beklenenden iyi ve beklenenden açık.

Rakamlar nereden geliyor? Ölçümler OpenStreetMap kıyı çizgisinden hesaplandı. 2 km'nin altındaki fetch "korunaklı" sayılıyor — o mesafede anlamlı dalga oluşamaz. Bu bir hesaplamadır, saha ölçümü değildir: sığlığı, kayalığı, akıntıyı ve dip yapısını bilmez.

Üç koy 16 yönün hepsinden kapalı

25 koyun üçü tam korunaklı çıkıyor. Aralarındaki fark, en uzun açıklıklarında:

Koy	Korunak	En uzun açıklık
Kokar Koyu	16/16	682 m
Eğri Liman	16/16	1.072 m
Beyaz Kayalar	16/16	1.687 m

Kokar Koyu bu üçünün en kapalısı: hangi yöne bakarsanız bakın 682 metreden fazla açık su yok. Bu, Türk kıyısındaki en kapalı koylardan biri — ama en kapalısı değil; Datça ucundaki Knidos Antik Limanı'nda o mesafe 120 metreye iniyor.

Türk kıyısında bölge bölge tam korunak

Üç sayısı tek başına bir şey söylemiyor. Ölçtüğümüz beş bölgeyi yan yana koyunca Çeşme'nin yeri belli oluyor:

Bölge	Koy	16/16	Oran
Bodrum, Gökova ve Datça	44	6	%13,6
Çeşme, Karaburun ve İzmir	25	3	%12,0
Çanakkale ve Gökçeada	19	1	%5,3
Fethiye ve Göcek	41	2	%4,9
Marmara Adaları	37	1	%2,7

Çeşme çevresi, tam korunaklı koy oranında Türk kıyısının ikinci bölgesi — rüzgâr ünü düşünülünce şaşırtıcı. Sebebi de aynı coğrafya: girintili çıkıntılı bir yarımada, çok sayıda küçük ve derin koy üretiyor.

Ama yarısı bir yönde ufka kadar açık

Madalyonun öbür yüzü: bölgedeki koyların en uzun açıklığının ortancası 20.000 metre — yani koyların yarısından fazlası en az bir yönde ufka kadar açık. Kuzeybatıya kapalı olmak burada tek başına yetmiyor.

Kuzeybatı açıklığı en kısa altı koy:

Koy	Korunak	KB fetch
Gümüşkoy	11/16	18 m
Beyaz Kayalar	16/16	33 m
40 Dilim	14/16	40 m
Akbük Kuyu	10/16	40 m
Eğri Liman	16/16	65 m
Kokar Koyu	16/16	117 m

Listedeki Gümüşkoy kuzeybatıya 18 metreyle kapalı ama toplam puanı 11/16; Akbük Kuyu 40 metreyle kapalı, puanı 10/16. İkisi de meltemde işinizi görür, rüzgâr güneye dönerse görmez. Aynı tabloda 16/16 olan üç koy da var — fark, kaç yönden kapalı olduklarında.

Sayının söylemedikleri

Fetch ölçümü rüzgârın su üstünde kat ettiği mesafeyi verir. Vermediği şeyler:

Dip yapısı — demirin tutup tutmayacağını bu ölçüm bilmez
Yamaçtan inen rüzgâr — dar ve dik kıyılı koylarda rüzgâr yamaç boyunca hızlanabilir; fetch kısadır ama demire binen yük kısa değildir
Kalabalık — ağustosta 16/16 bir koy basitçe dolu olabilir
Sığlık, kayalık ve akıntı

Rota resmî bir seyir yayını değildir. Bu hesaplamalar açık veriye dayanır ve doğrulukları garanti edilmez. Seyir kararları için resmî haritalar, güncel denizcilere ilanlar ve kendi denizciliğiniz esastır.

Kendi rotanız için

Yukarıdaki koylar bölgedeki 25 demirleme yerinden bir bölümü. Rota'da 466 demirleme yerinin hepsinde aynı 16 yönlü ölçüm var — hangi koyun hangi yönden kapalı olduğunu koy koy görebilirsiniz.

Bu ölçüm 466 demirleme yerinin hepsinde var

Haritayı aç, bir koya dokun, rüzgârın 16 yönün her birinde kat ettiği mesafeyi gör. Haritada gezinmek ücretsiz.

Haritayı aç

The Çeşme peninsula is used to wind — the reason windsurfers come here is the same reason sailors are wary of it. So does this coast actually have closed bays?

For all 25 anchorages around Çeşme, Karaburun and the Gulf of İzmir we cast rays in 16 directions and computed the distance the wind runs unobstructed over water (the fetch). The answer is two-sided: the region is better than expected and more open than expected.

Where do the numbers come from? These measurements are computed from the OpenStreetMap coastline. A fetch under 2 km counts as "sheltered" — no meaningful sea can build over that distance. This is a calculation, not a field survey: it knows nothing about shoals, rocks, current or holding.

Three bays closed from all 16 directions

Three of the 25 come out fully sheltered. What separates them is their longest fetch:

Bay	Shelter	Longest fetch
Kokar Koyu	16/16	682 m
Eğri Liman	16/16	1,072 m
Beyaz Kayalar	16/16	1,687 m

Kokar Koyu is the tightest of the three: whichever way you look, there is no more than 682 m of open water. That makes it one of the most enclosed bays on the Turkish coast — but not the most enclosed; at Knidos, on the tip of the Datça peninsula, the same figure drops to 120 m.

Full shelter by region on the Turkish coast

Three on its own says nothing. Put the five regions we have measured side by side and Çeşme's position becomes clear:

Region	Bays	16/16	Share
Bodrum, Gökova and Datça	44	6	13.6%
Çeşme, Karaburun and İzmir	25	3	12.0%
Çanakkale and Gökçeada	19	1	5.3%
Fethiye and Göcek	41	2	4.9%
Marmara Islands	37	1	2.7%

By share of fully sheltered bays, the Çeşme area comes second on the Turkish coast — surprising, given its reputation for wind. The cause is the same geography: a deeply indented peninsula produces a great many small, deep inlets.

But half of them are open to the horizon somewhere

The other side of the coin: across the region the median longest fetch is 20,000 metres — more than half the bays are open to the horizon in at least one direction. Being closed to the north-west is not enough on its own here.

The six bays with the shortest north-west fetch:

Bay	Shelter	NW fetch
Gümüşkoy	11/16	18 m
Beyaz Kayalar	16/16	33 m
40 Dilim	14/16	40 m
Akbük Kuyu	10/16	40 m
Eğri Liman	16/16	65 m
Kokar Koyu	16/16	117 m

Gümüşkoy is closed to the north-west at 18 m but scores 11/16; Akbük Kuyu is closed at 40 m and scores 10/16. Both will do the job in the meltemi and neither will if the wind goes south. The same table also holds three 16/16 bays — the difference is in how many directions they close off.

What the number does not tell you

A fetch measurement gives the distance the wind runs over water. What it does not give:

Holding — this measurement knows nothing about whether the anchor will bite
Katabatic gusts — in narrow, steep-sided bays wind can accelerate down the slope; the fetch may be short but the load on the anchor is not
Crowding — in August a 16/16 bay may simply be full
Shoals, rocks and current

Rota is not an official navigational publication. These calculations are based on open data and their accuracy is not guaranteed. For navigational decisions, official charts, current notices to mariners and your own seamanship are what count.

For your own route

The bays above are a selection from the 25 anchorages in the region. Rota holds the same 16-direction measurement for all 466 anchorages — you can see which bay is closed from which direction, bay by bay.

This measurement exists for all 466 anchorages

Open the map, tap a bay, and see the distance the wind runs in each of the 16 directions. Browsing the map is free.

Open the map