Göcek ve Fethiye çevresinde demirleyecek yer ararken sorulan soru, yaz aylarında tek bir şeye iner: bu koy kuzeybatıya kapalı mı? Meltem öğleden sonra sertleşir ve akşamüstü tepe yapar; sabah sakin görünen bir koy ikindiye kalmaz.
Bölgedeki 41 demirleme yerinin tamamı için 16 yöne ışın gönderip rüzgârın engelsiz kat ettiği mesafeyi (fetch) hesapladık. Çıkan tablo beklediğimizden daha keskindi: körfez meltem açısından ikiye ayrılıyor.
Körfezin iki yakası aynı değil
Koyları boylamına göre ikiye ayırdığımızda ortaya çıkan fark 40 kat:
| Yaka | Koy | KB açıklığı (ortanca) | 5 km üstü |
|---|---|---|---|
| Göcek / Skopea tarafı | 25 | 259 m | 0 |
| Fethiye körfezinin doğusu | 16 | 10.784 m | 10 |
Göcek tarafındaki 25 koyun hiçbirinde kuzeybatı açıklığı 4,1 kilometreyi geçmiyor. Doğu yakadaki 16 koyun 10'unda ise 5 kilometrenin üzerinde — bazılarında 17 kilometre. Skopea Limanı'nın adının neden bu kadar sık geçtiği rakamlarda görünüyor.
Göcek tarafında en kapalı koylar
| Koy | Korunak | KB fetch |
|---|---|---|
| Atbükü Koyu | 14/16 | 52 m |
| Günlüklük Koyu | 13/16 | 69 m |
| Kapı Koyu | 14/16 | 99 m |
| Kille Koyu | 13/16 | 106 m |
| Osmanağa Koyu | 16/16 | 119 m |
| Büyükağa Koyu | 14/16 | 133 m |
Osmanağa Koyu bu listenin tek 16/16'sı: kuzeybatıdan 119 metre açık su var, ve diğer on beş yönün hepsi de kapalı. Atbükü meltem için daha da kapalı (52 m) ama toplam puanı 14/16 — yani başka yönlerden açık. Bu ikisinin farkı, korunağın neden tek bir sayıya sığmadığını iyi anlatıyor.
Doğu yakada dört istisna
"Doğu yaka meltem'e açıktır" kuralının dört istisnası var. Bu koylar körfezin açık tarafında ama kuzeybatıdan kapalı:
| Koy | Korunak | KB fetch |
|---|---|---|
| Küçük Samanlık Koyu | 12/16 | 80 m |
| Gemiler Koyu | 15/16 | 118 m |
| Aksazlar Koyu | 16/16 | 191 m |
| Darboğaz Koyu | 15/16 | 204 m |
Aksazlar Koyu bölgenin en dikkat çeken yeri: körfezin açık yakasında olmasına rağmen 16 yönün hepsinden korunaklı çıkıyor ve en uzun açıklığı bile yalnızca 1.706 metre. Gemiler Koyu ise kuzeybatıya 118 metreyle kapalı — ama başka bir yönde 9,7 kilometre açık suyu var, yani rüzgâr dönerse tablo değişir.
Sayının söylemedikleri
Fetch ölçümü rüzgârın su üstünde kat ettiği mesafeyi verir. Vermediği şeyler:
- Dip yapısı — demirin tutup tutmayacağını bu ölçüm bilmez
- Yamaçtan inen rüzgâr — dar ve dik kıyılı koylarda rüzgâr yamaç boyunca hızlanabilir; fetch kısadır ama demire binen yük kısa değildir
- Kalabalık — ağustosta 16/16 bir koy basitçe dolu olabilir
- Sığlık, kayalık ve akıntı
Kendi rotanız için
Yukarıdaki on koy, bölgedeki 41 demirleme yerinden yalnızca birkaçı. Rota'da 466 demirleme yerinin hepsinde aynı 16 yönlü ölçüm var — hangi koyun hangi yönden kapalı olduğunu koy koy görebilirsiniz.
Bu ölçüm 466 demirleme yerinin hepsinde var
Haritayı aç, bir koya dokun, rüzgârın 16 yönün her birinde kat ettiği mesafeyi gör. Haritada gezinmek ücretsiz.
Haritayı aç