Temmuz ve ağustosta Ege'de rüzgâr çoğunlukla kuzeybatıdan eser. Öğleden sonra sertleşir, akşamüstü tepe yapar. Gökova'da demirleyecek yer ararken sorulan soru aslında tek bir şeye iner: bu koy kuzeybatıya kapalı mı?
Bu yazıda o soruyu tahminle değil ölçümle cevaplıyoruz. Rota'daki her demirleme yeri için 16 yöne ışın gönderip rüzgârın engelsiz kat ettiği mesafeyi (fetch) hesaplıyoruz. Fetch kısaysa dalga oluşacak mesafe yoktur; koy o yönden korunaklıdır.
Kuzeybatıya en kapalı dört koy
Gökova körfezinde 16 yönün tamamından korunaklı çıkan dört yer var. Dördü de kuzeybatıdan pratik olarak kapalı:
| Koy | Korunak | KB fetch | Koy açıklığı |
|---|---|---|---|
| Çanak Koyu (İngiliz Limanı) | 16/16 | 71 m | 352 m |
| Long Harbor | 16/16 | 931 m | 931 m |
| Hırsız | 16/16 | 152 m | 1.833 m |
| Karacasöğüt | 16/16 | 201 m | 1.859 m |
Çanak Koyu rakamların en net olanı: kuzeybatıdan yalnızca 71 metre açık su var. Koyun toplam açıklığı 352 metre — yani dar bir ağızdan giriliyor ve içeride her yön kapanıyor. İngiliz Limanı adıyla bilinmesi tesadüf değil.
Karacasöğüt daha geniş (1.859 m açıklık) ama kuzeybatı fetch'i hâlâ 201 metre. Geniş bir koyun her yönden açık olması gerekmiyor; önemli olan rüzgârın hangi yönden ve ne kadar mesafe bulduğu.
Meltem sertleşirse: fetch'i 30 metrenin altında olanlar
16/16 çıkmayan ama kuzeybatıya olağanüstü kapalı iki koy daha var. Toplam korunak puanları düşük çünkü başka yönlerden açıklar — ama meltem için tam da aranan şey:
| Koy | Korunak | KB fetch | K fetch |
|---|---|---|---|
| Maden | 15/16 | 27 m | 24 m |
| Büyük Çatı | 15/16 | 28 m | 27 m |
| Gerence (Armonika) | 14/16 | 33 m | 33 m |
Bu üçünde kuzeybatı fetch'i 30 metre civarında. Kıyı, rüzgârın önünü neredeyse tamamen kesiyor. Buna karşılık üçü de güney ya da doğu yönlerinden açık — yani rüzgâr dönerse durum değişir. Korunak tek bir sayı değildir; yön sorusudur.
Sayının tek başına söylemedikleri
"16/16 korunaklı" bir koyun her koşulda güvenli olduğu anlamına gelmez. Ölçüm yalnızca rüzgârın önünü kıyının kesip kesmediğini söyler. Şunları bilmez:
- Derinlik ve dip yapısı — demirin tutup tutmayacağı
- Rüzgârın yamaçtan inişi — dar ve derin koylarda rüzgâr tepeden aşağı hızlanarak inebilir; fetch kısa olsa da demirde yük olur
- Kalabalık — ağustosta 16/16 korunaklı bir koy dolu olabilir
- Akıntı ve sığlık
Kendi rotanız için
Yukarıdaki altı koy Gökova'daki 200'ü aşkın demirleme yerinden yalnızca birkaçı. Türkiye kıyılarındaki 200 demirlemenin 119'u meltem yönlerinden (K, KKB, KB) korunaklı çıkıyor. Hangi koyun hangi yönden kapalı olduğunu haritada koy koy görebilirsiniz.
Bu ölçüm 466 demirlemenin tamamında var
Haritayı açın, bir koya dokunun — 16 yönün her birinde rüzgârın kat ettiği mesafeyi görün. Haritayı gezmek ücretsiz.
Haritayı aç