Türk kıyısının en çok gezilen bölgesi aynı zamanda en bağışlayıcısı. Bunu söylemek kolay; ölçmek başka. Bodrum yarımadasından Gökova körfezine ve Datça ucuna kadar 44 demirleme yerinin tamamı için 16 yöne ışın gönderip rüzgârın engelsiz kat ettiği mesafeyi (fetch) hesapladık.
Çıkan sonuç bölgeyi diğerlerinden ayırıyor: 44 koyun 32'si hem meltemden hem lodostan kapalı. Yani rüzgârın hangi yönden estiği, burada başka yerlere göre çok daha az önemli.
İki rüzgâr, aynı koylar
| Ölçüm | Sonuç |
|---|---|
| Toplam demirleme yeri | 44 |
| Meltem (KB) açıklığı, ortanca | 201 m |
| Lodos (GB) açıklığı, ortanca | 177 m |
| Meltemden kapalı | 38 |
| Lodostan kapalı | 38 |
| İkisinden birden kapalı | 32 |
| 16 yönün hepsinden korunaklı | 6 |
Karşılaştırma bu sayıyı anlamlı kılıyor. Marmara Adaları'nda iki ana rüzgâra birden kapalı 19 koy vardı, ama onların %79'u başka bir yönde ufka kadar açıktı. Burada aynı oran %34. Bölgenin "en uzun açıklık" ortancası 12,6 kilometre; Marmara'da ve Çeşme'de bu değer 20 kilometreye, yani ölçüm tavanına dayanıyordu.
Türk kıyısının en kapalı demirleme yeri
Aşağıdaki koyların hepsi hem meltemden hem lodostan kapalı. Sıralama en uzun açıklığa göre — yani "en kötü yönde bile ne kadar açık su var":
| Koy | Korunak | En uzun açıklık |
|---|---|---|
| Knidos Antik Liman | 16/16 | 120 m |
| Bozburnu Liman | 16/16 | 1.734 m |
| Okluk Koyu | 15/16 | 2.184 m |
| Selimiye Koyu | 14/16 | 2.517 m |
| Kuyucak Koyu | 15/16 | 3.362 m |
| Pabucburnu | 14/16 | 3.870 m |
Knidos Antik Limanı yalnızca bu listenin değil, Türk kıyısının tamamının en kapalı demirleme yeri: hangi yöne bakarsanız bakın 120 metreden fazla açık su yok. Ölçtüğümüz 466 koy içinde ondan daha kapalı tek yer Yunanistan'da (Red Rock, 67 m). İki bin yıl önce burayı liman yapanlar rakamı bilmiyordu ama sonucu biliyordu.
Bencik Koyu tabloya girmiyor çünkü en uzun açıklığı 9,2 kilometre — ama meltemden 180, lodostan 452 metreyle kapalı. Fırtına sığınağı olarak anılmasının sebebi tam olarak bu: önemli olan yönlerde kapalı.
Gökova'nın kendi hikâyesi
Bu bölgenin içindeki Gökova körfezini, özellikle meltem açısından, ayrı bir yazıda ele almıştık: Çanak Koyu'nda kuzeybatı fetch'i 71 metre, Maden'de 27. Meltem estiğinde Gökova'da nereye sığınılır →
Sayının söylemedikleri
Fetch ölçümü rüzgârın su üstünde kat ettiği mesafeyi verir. Vermediği şeyler:
- Dip yapısı — demirin tutup tutmayacağını bu ölçüm bilmez
- Yamaçtan inen rüzgâr — dar ve dik kıyılı koylarda rüzgâr yamaç boyunca hızlanabilir; fetch kısadır ama demire binen yük kısa değildir
- Kalabalık — bu bölge Türkiye'nin en yoğun gezi alanı; ağustosta 16/16 bir koy basitçe dolu olabilir
- Sığlık, kayalık ve akıntı
Kendi rotanız için
Yukarıdaki koylar bölgedeki 44 demirleme yerinden bir bölümü. Rota'da 466 demirleme yerinin hepsinde aynı 16 yönlü ölçüm var — hangi koyun hangi yönden kapalı olduğunu koy koy görebilirsiniz.
Bu ölçüm 466 demirleme yerinin hepsinde var
Haritayı aç, bir koya dokun, rüzgârın 16 yönün her birinde kat ettiği mesafeyi gör. Haritada gezinmek ücretsiz.
Haritayı aç